Laptop sau một thời gian dài sử dụng thường bị nóng, quạt kêu to hoặc thậm chí tắt ngang. Nguyên nhân chủ yếu là do bụi bẩn bám trong quạt và keo tản nhiệt bị khô. Dịch vụ vệ sinh và bảo trì máy tính sẽ giúp khắc phục tình trạng này. Kỹ thuật viên sẽ tháo máy, vệ sinh toàn bộ bụi bẩn, thay keo tản nhiệt mới và kiểm tra hoạt động của hệ thống làm mát. Sau khi được bảo trì, máy tính hoạt động mát hơn, êm hơn và tăng tuổi thọ linh kiện. suamaytinhviet Đây là dịch vụ mà người dùng nên thực hiện định kỳ 6–12 tháng/lần.
1. Kiểm tra và tắt các ứng dụng khởi động cùng hệ thống
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến laptop chậm dần theo thời gian là có quá nhiều ứng dụng tự động chạy khi khởi động Windows. Các ứng dụng này chiếm tài nguyên CPU, RAM khiến máy ì ạch ngay từ lúc bật.
Cách xử lý:
Với Windows 10/11: Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager → chọn tab Startup → tắt (Disable) những ứng dụng không cần thiết.
Với macOS: Vào System Preferences → Users & Groups → Login Items và loại bỏ ứng dụng khỏi danh sách khởi động.
Việc hạn chế ứng dụng chạy nền sẽ giúp thời gian khởi động nhanh hơn, giảm đáng kể tình trạng lag ngay khi mở máy.
2. Gỡ bỏ phần mềm rác và dọn dẹp hệ thống
Nhiều người có thói quen tải và cài đặt hàng loạt phần mềm rồi để đó, không dùng đến. Những phần mềm này chiếm dung lượng ổ cứng, ngốn RAM, thậm chí có thể chạy ngầm mà bạn không hề hay biết.
Giải pháp:
Trên Windows: Vào Control Panel → Programs and Features và gỡ bỏ những phần mềm không cần thiết.
Sử dụng công cụ hỗ trợ dọn rác như CCleaner hoặc tính năng Storage Sense tích hợp sẵn trên Windows 10/11 để giải phóng dung lượng.
Với macOS: Có thể dùng CleanMyMac hoặc xóa thủ công trong Applications.
Laptop sẽ trở nên gọn gàng hơn, hoạt động nhẹ nhàng hơn khi chỉ giữ lại những phần mềm thực sự cần dùng.
3. Nâng cấp ổ cứng HDD lên SSD
Nếu laptop của bạn vẫn đang dùng ổ HDD truyền thống, đây có thể là lý do lớn nhất khiến máy chậm. HDD có tốc độ đọc/ghi thấp, mở ứng dụng hay khởi động máy thường mất nhiều thời gian.
Giải pháp tốt nhất:
Thay ổ cứng HDD bằng SSD.
Nếu không muốn bỏ ổ cũ, bạn có thể gắn thêm SSD (nếu laptop hỗ trợ khe trống) để cài Windows và phần mềm, còn HDD dùng lưu trữ dữ liệu.
Chỉ cần nâng cấp SSD, tốc độ khởi động và mở ứng dụng có thể nhanh gấp 3 – 5 lần so với HDD. Đây là cách tăng tốc laptop hiệu quả nhất mà dân IT luôn khuyên dùng.
4. Tăng dung lượng RAM
Khi mở nhiều ứng dụng cùng lúc, đặc biệt là các phần mềm nặng như Photoshop, AutoCAD hay chơi game, laptop dễ bị lag nếu RAM không đủ.
Giải pháp:
Kiểm tra dung lượng RAM hiện tại bằng cách nhấn Ctrl + Shift + Esc → tab Performance trên Windows.
Nếu RAM dưới 4GB, bạn nên nâng lên ít nhất 8GB để chạy đa nhiệm mượt mà hơn.
Laptop hỗ trợ khe RAM trống thì có thể gắn thêm; nếu không, thay hẳn thanh RAM dung lượng lớn hơn.
Việc nâng cấp RAM giúp tăng khả năng xử lý đa nhiệm, hạn chế tình trạng giật lag khi mở nhiều cửa sổ cùng lúc.
5. Tối ưu ổ cứng và dọn file tạm
Ổ cứng đầy hoặc phân mảnh cũng khiến laptop hoạt động kém hiệu quả. Đặc biệt với HDD, các file bị phân tán khiến thời gian đọc/ghi lâu hơn.
Cách xử lý:
Trên Windows:
Dùng Disk Cleanup để xóa file tạm, bộ nhớ cache.
Vào Defragment and Optimize Drives để chống phân mảnh (nếu dùng HDD).
Với macOS: Không cần chống phân mảnh, nhưng bạn vẫn nên xóa file rác thường xuyên.
Khi ổ cứng được tối ưu, laptop sẽ trơn tru hơn, hạn chế tình trạng bị “đơ” khi truy cập dữ liệu.
6. Quét virus và phần mềm độc hại
Virus, malware hay adware là thủ phạm âm thầm khiến laptop chậm, thậm chí nguy hiểm hơn là mất dữ liệu, rò rỉ thông tin cá nhân.
Cách phòng ngừa và xử lý:
Cài phần mềm diệt virus uy tín như Kaspersky, Bitdefender, ESET, Windows Defender.
Quét toàn bộ hệ thống định kỳ.
Tránh tải phần mềm lạ từ nguồn không rõ ràng.
Việc loại bỏ phần mềm độc hại sẽ giúp giải phóng tài nguyên máy tính và bảo mật dữ liệu.
7. Làm sạch bụi và kiểm tra tản nhiệt
Laptop bị bụi bẩn bám lâu ngày sẽ khiến quạt tản nhiệt hoạt động kém, dẫn đến nhiệt độ tăng cao. Khi quá nóng, CPU và GPU sẽ tự động giảm hiệu năng để bảo vệ phần cứng, khiến máy chạy ì ạch.
Giải pháp:
Thường xuyên vệ sinh laptop, đặc biệt là khe tản nhiệt và quạt.
Dùng keo tản nhiệt mới cho CPU/GPU sau 1 – 2 năm sử dụng.
Sử dụng đế tản nhiệt hỗ trợ khi làm việc lâu.
Một chiếc laptop sạch sẽ, tản nhiệt tốt sẽ luôn giữ được hiệu năng ổn định và bền bỉ hơn.
Kết luận
Laptop chậm, lag là tình trạng phổ biến và có nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể tự xử lý tại nhà với 7 mẹo trên:
Tắt ứng dụng khởi động cùng hệ thống
Gỡ phần mềm rác, dọn dẹp hệ thống
Nâng cấp HDD lên SSD
Tăng RAM
Tối ưu ổ cứng, xóa file tạm
Quét virus và phần mềm độc hại
Vệ sinh máy, kiểm tra tản nhiệt
Nếu đã áp dụng tất cả nhưng laptop vẫn ì ạch, có thể máy đã gặp vấn đề phần cứng phức tạp hơn (bo mạch, nguồn, CPU). Khi đó, bạn mới cần mang đến trung tâm sửa chữa uy tín để được kiểm tra chuyên sâu.
Áp dụng đúng cách, chiếc laptop của bạn sẽ mượt mà trở lại, tiết kiệm chi phí và nâng cao tuổi thọ đáng kể.
